Emir Çeşitleri Nelerdir ?

Emirler temelde alış ve satış olarak ayrılırlar, bunlara ek olarak açığa satış, piyasa emirleri, sınırlı emirler ve açık emirler vardır.
Alış Emirleri : Böyle bir emrin yatırımcı tarafından verilmesi için kesin olarak boğasal beklentiler var olmaktadır. Bunu dışında bu emir pozisyon kurma veya açık pozisyonları kapama amacıyla yapılır.
Satış Emirleri : Temelde ayısal beklentiler sonucunda verilen bir emirdir. Daha öncede ifade edildiği gibi borsadaki beklentiler iki türlüdür; yükseliş veya düşüş. Yükseliş bekleyenler boğalar, düşüş bekleyenler ayılar olarak nitelendirilir.
Satış emirlerinin 3 değişik sebebi olabilir;
+ Yatırımcı amaçladığı kârlılık oranına erişmiş olabilir.
+ Aşağı akış yönlerinde zararları kesmek için yapılabilir.
+ Daha iyi bir fırsat yakalanmışsa eldekilerin akışkana döndürebilme sebebidir.

Niçin İkincil Piyasalar Menkul Kıymet İşlemleri Aracılığı ile Firmalara Fon Temini Gerçekleştirmezler ?


Menkul kıymet işlemleri aracılığı ile firmalar sadece birincil piyasalardan fon temin edebilirler. Bu işlemlere birincil piyasalarda halka arz adı verilir. Halka arz kısaca bir kurumun finansal piyasalarda menkul kıymet satışıdır. Bu menkul kıymet satışları temelde çeşitli aracı kurumların “underwrite” adı verilen bir işlemi sayesinde gerçekleşir. Underwriting birden fazla finansal aracıların halka arz yapacak olan firmalara çeşitli değerleme analizleri sonucunda, belli bir fiyatla satışın teminatını vermektir. Bu firmalar halka arz eden firmaya belli miktarda menkul kıymetin belirlenen fiyattan satışın garantisini verir ve satışı gerçekleştirir. Aradaki finansal kuruluş ise komisyon kazanır.
Dolayısıyla birincil piyasalarda kurum satışı gerçekleştirilen menkul kıymetler karşılığında fon temin eder.
İkincil piyasalarda ise firmanın elde ettiği hiçbir fon yoktur, çünkü temelde işlemler çıkar arasında gerçekleşir. Firmalar bu piyasaları gözlem altında tutarlar çünkü kendilerinin piyasa değerlemesi ve operasyonlarının yatırımcılara nasıl beklentiler yansıttığını, ikincil piyasalar aracılığı ile elde ederler.

Endeks Nedir ve Ne Gösterir ?

Günümüzde televizyon kanallarının ana haber bültenleri sonunda finansal piyasalar hakkında haberler verilir. Burada IMKB100 12095 puanına geriledi gibi örneklemeler verilebilir, ancak burada birçok kişi bu rakamın nasıl hesaplandığını ve neyi ifade ettiğini anlamayabilir.
Her finansal piyasanın göstergesi konumunda birçok endeks vardır. Endeks temel olarak finansal piyasada bulunan seçilmiş menkul kıymetlerin fiyatlarının ağirtıkla ortalamasıdır. Örneğin;
IMKB100 endeksinde 100 değişik hisse senedinin fiyatlarının ağırlıklı ortalamasıdır. Borsada 300'ün üzerinde hisse senedi olmasına rağmen belli başlı 100 senet piyasanın akış yönünü ve buna bağlı olarak piyasa riskinin ve kazanç oranlarını ortaya koyarlar. Endeks yatırımcılara piyasanın genel olarak nasıl bir seyir izlediğini gösterir. Dolayısıyla yatırımcıların beklentilerini belirleyen temel bir veriye endeks ifade eder.

Finansal Piyasalarda Bir Emirin Gerçekleşmesi İçin Belirtilmesi Gereken Noktalar Nelerdir ?

Bir emirde belli noktaların belirtilmesi gerekir. Bunların başında alış emri mi, yoksa satış emri mi olduğu, ikincisi hissenin adı, üçüncüsü ise miktardır. Bu noktada yuvarlak lotlar ve küsurat olarak iki ana grup vardır. Örneğin;
2150 hisse satın alınacaksa, 2 lot 150 küsurat vardır.
IMKB’de 1 lot hisse 1000 adet hisseyi ifade eder. New York Borsası'nda ise 1 lot 100 adet hisseyi ifade eder. Bu fark hisselerin yüzdelerinde yazılan değerlerin Türkiye’de bugüne kadar enflasyon sebebi ile erimesinden kaynaklanıyor. Son olarak bir emirde ifade edilmesi gereken nokta emrin limiti olarak gösterilir, bu nokta emrin nezaman, hangi fiyattan nasıl gerçekleştiğini ifade eder. Bunlar IMKB'de kesin alış, günlük emir veya tahtanın çizilmesi olarak örneklenebilir.

Sorunuz mu var ?
Yatırımcı Okulu' nda yer almasını istediğiniz sorularınızı lütfen bize yollayın...
okul@strateji.com.tr